6 december 2015: 2e Zondag van de Advent

Baruch 5,1-9 Lucas 3,1-6

WOORD VAN WELKOM/INLEIDING

In de sfeer van de afgelopen uren
Een wat dichterlijke ouverture.
De dag van 5 december en die van vandaag
Is voor de meeste mensen geen grote plaag.
Welke kleur je ook geeft aan zwarte piet
Voor het geheel hindert dat niet.
Zwart en niet blauw of rood
Want dan maak ik deze traditie toch ook een beetje dood.
Aan jong en oud wordt dezer dagen wat gegeven
Om voor korte of langere tijd mee verder te leven.
Eigenlijk heeft het evangelie van vandaag
Het over een soortgelijke vraag.
Wat is er nodig om te leven
En om dat ook aan anderen te geven.
Over enkele dagen gaat het gebeuren
Het heilig jaar opent de bijzondere deuren.
Barmhartigheid is dan een speciaal jaar
En we mogen dan niet blijven steken in een loos gebaar.
Vandaag een woestijnverhaal van Lucas dat klinkt
Het daagt ons uit en het dwingt.
Ga toch anders leven zo klinkt het verhaal
Een uitdagende vraag voor ons allemaal.
Gekomen van veraf of dichterbij
Wees allen welkom in de rij.
Voel je thuis hier bij elkaar
Want wij zetten immers al weer het tweede kaarsje klaar.
En laten we beginnen zoals altijd geweest:
Met Vader, Zoon en H.Geest.

VERKONDIGING

Je staat in deze dagen  verbaasd hoe er soms door mensen wordt gereageerd op de actualiteit die iedereen op de een of andere wijze bezighoudt. Soms hoor of zie je een man of vrouw van wie je denkt: ‘Hoe is het mogelijk in deze tijd dat die zo reageert. Die lijkt volkomen in een andere wereld te leven of buiten de realiteit. En soms word je verrast door de wijze waarop iemand spreekt en reageert: misschien een beetje gek, onverwacht, maar wel uitermate moedig om zo te spreken of te schrijven en je mond open te doen over het leven.

De hoofdpersoon van vandaag: Johannes de doper, lijkt me zo’n figuur te zijn. In de lezingen van vandaag. Van hem staat geschreven dat hij  –  in wat rare kleding uit het verleden –  de woestijn, de moderne samenleving uit de tijd van Jezus binnenstapt. Dat laat Lucas ons horen door de namen te noemen van voormalige regeringsleiders: Pontius Pilatus, Herodus, Annas en Kajafas.
Johannes  –  en laat hem er dan wat raar uitzien en laat hem dan wat raar voedsel eten zoals sprinkhanen  –   maar als we horen wat hij zegt, dan is dat ongemeen wijs en waar. Je zou kunnen zeggen dat hij de spijker op z’n kop slaat. Zijn woorden klinken profetisch. Hij maakt gebruik van beelden die de profeten eeuwen voor hem al gebruikten: ’maak de paden recht, vul de dalen en slecht de heuvels’.

In beelden sprak hij tot ons zouden we over Johannes kunnen en mogen zeggen. En dat doet hij erg indringend want het gaat immers over onze onderlinge verhoudingen. Over de verhouding tot onszelf, over verhouding tot het milieu, onze verhouding tot elkaar en onze verhouding tot God. Wat Johannes toen riep klinkt vandaag de dag even helder en duidelijk alsof hij onze tijdgenoot is: Graaf de bergen van egoïsme af; ruim onrecht op; betaal eerlijk je belastingen; roddel niet over anderen; sluit vrede met hen waarmee je min of meer in onmin leeft.

Johannes roept ons op om dalen van moedeloosheid te dichten met hoop. Hij nodigt ons uit op te houden met kwaad te spreken van anderen, want wat we verkeerd hebben gedaan hoeven we niet recht te spreken.
Johannes nodigt ons uit nu te beginnen met het effenen van wegen. We hoeven niet naar overheidspersonen in politiek te blijven kijken om van hen te horen wanneer we moeten beginnen. Als we daarop wachten, zullen we vaak lang moeten wachten.
Johannes zegt, begin nu waar je staat, bij jezelf dus en maak je niet wijs dat je zuinig leeft en niets kunt doen aan de mensen die elders in de wereld honger hebben of niet meer thuis kunnen zijn.
Je kunt eerlijke producten kopen  –  faire trade  – al zijn ze dan misschien iets duurder.
Je kunt gastvrij zijn en niet alleen een enkele buurt de vluchtelingendruk laten opvangen. Ook zo’n solidariteit met stadsgenoten is van groot en enorm belang.

A.s. dinsdag, 8 december feest van Maria Onbevlekte Ontvangenis / patroonfeest van onze parochie en Mariakerk, zal onze inspirerende paus Franciscus in Rome een speciale deur openen en daarmee een bijzonder, noem het Heilig Jaar openen. Hij heeft voor deze datum gekozen omdat die vol van betekenis is voor de recente geschiedenis van de kerk. Het is de 50e verjaardag van de afsluiting van het Tweede Vaticaans Concilie. Paus Franciscus geeft daarmee aan hoe belangrijk hij dit concilie vond en vindt en neemt daarmee afstand van een aantal leidinggevenden die niet zo blij zijn met de resultaten en openingen welke deze kerkvergadering aan veel mensen heeft geboden.

Want het was een nieuw traject in de kerkgeschiedenis. De concilie vaders kwamen, als een ware ademtocht van de Geest, tot het inzicht dat het nodig was tot de mensen van hun tijd op een begrijpelijke manier te spreken over God. Nadat de muren die te lang de Kerk in een bevoorrechte burcht hadden opgesloten, omver waren gehaald, was de tijd gekomen om het evangelie op een nieuwe wijze te verkondigen. Een nieuwe taal voor alle christenen om met meer enthousiasme en meer overtuiging te getuigen van hun geloof. De Kerk voelde de verantwoordelijkheid om in de wereld het levende teken te zijn van de liefde van de Vader.

Als de wegen naar elkaar toe recht zijn – om het in de sfeer van het evangelie van vandaag te zeggen – zien we God die ons tegemoet komt. Wat een prachtige uitnodigende woorden om het bijzondere jaar van barmhartigheid mee te openen eigenlijk. Want dan zullen we God zien, als we elkaar eerlijk in de ogen durven en kunnen kijken. Dan vinden we wegen om één volk te worden. Gods volk waar niemand wordt uitgesloten, waar gastvrijheid wordt betoond, al kost het extra aandacht en energie, waar barmhartigheid wordt geleefd. Dat lijkt me bij uitstek de droom van God te zijn: één volk waar iedereen begaan is met anderen.

Johannes roept ons vandaag op goed te zijn voor elkaar. Johannes wil denk ik vandaag zeggen dat we alle ballast die we meedragen af moeten werpen. Die ballast kan ons immers sterk belemmeren te horen en mensen te zien die naar ons toekomen. Daarom ook zo’n prachtige beeldspraak eigenlijk vandaag: als wegen kronkelig zijn, bezaaid met dalen en heuvels, dan heb je alle aandacht nodig voor de weg en zie je mensen in nood niet. Op rechte wegen gaat onze aandacht vanzelf uit naar mensen die onze weg kruisen, al kan dat ook niet op een automatische piloot.

Alleen samen zijn we in staat een wereld te bouwen waarin we kunnen leven zoals door God bedoeld is. Mag ons onderweg zijn in deze advent zo’n inspirerende tocht worden en zijn.
Amen.
Denis Hendrickx o.praem, Abt van Berne