2 September 2018: 22e Zondag door het jaar. Opening nieuwe pastorale jaar.

Deuteronomium 4,1-2.6-8 en Marcus 7,1-23, B-Jaar

VERKONDIGING

Aan het begin van een nieuwe pastorale periode worden we uitgenodigd om onszelf de vraag voor te houden: waar gaat het nu eigenlijk om. Heeft geloven nu met vrijheid te maken of zijn regels juist hard nodig wil het geloof zich kunnen handhaven. Het is een oude strijd die ook terug te vinden is in de teksten die wij zojuist gelezen hebben. Mozes haalt de touwtjes flink aan. Geen gerommel met de voorschriften. Ze moeten nauwgezet uitgevoerd worden. Waarom? Omdat het volk daardoor sterk en wijs wordt, omdat God dan zijn belofte na zal komen. Geen andere goden er op na houden, want dat verzwakt je positie.
Niet iedereen was onder de indruk van deze woorden, want regelmatig ging het volk een andere weg en moest Mozes de boosheid en teleurstelling van God zien te temperen.

Je houden aan regels is soms best lastig. Gods geboden vragen van ons geen slaafse navolging, maar zijn meer bedoeld om ruimte te scheppen voor God. Ze kunnen ons helpen om God een plaats te geven in ons leven. Als wij de dwingende geboden volgen van onze eigengemaakte goden, dan krijgt God geen ruimte en geen kans om ons te naderen.
Regels overtreden of negeren is de ene kant. De andere kant is om ze op een overdreven manier toe te passen en ze andere mensen dwingend op te leggen. Er zijn altijd mensen te vinden die beslag leggen op de geest van Gods woorden. Die steken ze in hun zak en zeggen dan dat zij wel zullen vertellen hoe God alles bedoeld heeft. De leefregels worden zo dwangmaatregelen om mensen in de tang en de Geest van God buiten de deur te houden.

Zoals Mozes de bevrijdende werking van Gods geboden op het hart van de mensen probeert te binden, zo hartgrondig verafschuwt Jezus de benauwende manier waarop de Farizeeën met dezelfde goden omgaan. Hij noemt ze zelfs huichelaars. De bedoeling van God was en is om ons van angst en afgoden te bevrijden en de Schriftgeleerden duwen die angst met even groot gemak weer in de harten van de mensen.

Vandaag staan wij aan het begin van een nieuw seizoen, een nieuwe periode van onderweg zijn. Vanwege zo’n openbare herstart mag, kan en moet vandaag nadrukkelijk klinken dat we de
ander – elkaar – alleen maar kunnen uitnodigen om kerk-zijn mee verder te dragen als we er zelf warm voor lopen, als we ons niet verschuilen achter wetten en voorschriften. Als ik er zelf vol van ben, als ik enthousiast kan vertellen, kan ik die ander ook uitnodigen om mee te doen: om deel te nemen aan de vieringen in het weekend, om deel te nemen aan bijenkomsten rond leren en vieren, om activiteiten mee te dragen van het Ronde Tafelhuis of het Peerke Donderspark, om hand- en spandiensten te verrichten bij onderhoud en opbouw.

Wat spelend met woorden zou ik op deze zondagochtend willen zeggen dat het volgens mij gaat om een drietal woorden die met de letter G beginnen: Gastvrijheid (nodig mensen uit om mee te gaan en mee te doen); Getuigenis (ik kan de ander alleen uitnodigen als ik vertel wat het geloof voor mij inhoudt en betekent); en op de derde plaats gaat het om Geest: (vertrouwen dat de Geest waait waarheen hij wil). Het gaat er om met elkaar verder te trekken en verder te werken als uitnodigende en gastvrije christenen die geloven in de toekomst van de kerk, omdat ze een thuis is voor alle mensen die op zoek zijn.

En bij dit alles is het van belang de tekenen van de tijd niet te vergeten of te veronachtzamen. Zeker ook in de afgelopen dagen is er weer veel negatief nieuws verschenen rond misbruikschandalen, waarvoor volgens mij maar een duidelijke reactie mogelijk is: het gaat om bescherming van de slachtoffers, om algehele openheid en om stellingnamen tegen de plegers. Binnenkerkelijke meningsverschillen mogen toch nooit over de hoofden van de slachtoffers uitgespeeld worden en daar lijkt het soms toch wel een beetje op.

Een tweede teken betreft de toekomst van onze planeet moeder aarde. Dit weekend is uitgeroepen tot Wereldgebedsdag voor de schepping. Onverschilligheid mag geen plaats krijgen in het licht van de enorme aantastingen van de aarde. Geluk bevindt zich daar waar gekozen wordt voor een eenvoudige levensstijl, waar niet alleen voor winst gewerkt wordt, maar ook om zin te geven aan het bestaan, daar waar gedeeld wordt, waar iedereen bijdraagt aan een toekomst. Het uitdrukken van onze solidariteit met de hele schepping is ook een manier om vrede te zoeken. De aarde kent haar grenzen, mensen moeten daarom ook hun eigen grenzen erkennen.

En op de derde plaats wil ik zeker ook stilstaan bij de dienst van de leiding van onze eigen geloofsgemeenschap. Vorig jaar werd begonnen met als motto: ‘Wij durven het aan’. Die durf is omgezet in concrete daden maar heeft wel zware tegenslagen moeten incasseren. In november overleed pastor teamleider Ben Jansen en in mei j.l. moesten we afscheid nemen van Wim Manders.
De Norbertijnse gemeenschap en het pastorale team kregen het zwaar te verduren en ook het ernstige verkeersongeval van Harrie van de Berg speelde hierbij een grote rol.

Met een indrukwekkende inzet van de twee Norbertijnse participanten Thea van Blitterswijk en Jan Claassen is er verder getrokken als Norbertijnse gemeenschap en als parochiële geloofsgemeenschap.
Aan het begin van een nieuw seizoen moeten we in alle eerlijkheid bekennen dat de toekomst zwaar op de schouders drukt. Maar hoe voorzichtig dan misschien ook geformuleerd: ‘We durven het aan’, mag als motto blijven gelden. Onze Indiase medebroeder Arockia wil zich in de komende maanden nadrukkelijk voorbereiden op een pastorale taak. Bisschop De Korte heeft hiermee ingestemd en ik zal dan ook de formele post van pastoor in de komende tijd blijven invullen.
Onder haar dagelijkse leiding zal Thea met Jan en Arockia het pastorale team vormen. Wat een en ander voor de verdere toekomst zal betekenen is mede afhankelijk van de verkiezingen welke in januari in abdijverband zullen plaatsvinden. Vast staat jammer genoeg wel dat er geen Norbertijnen beschikbaar zijn om de gelederen hier te komen versterken. En of de Norbertijnen zich hier in Tilburg kunnen handhaven is zeker een vurige wens, maar kan zeker niet voor de volle 100% gegarandeerd worden.

Zo worden we aan het begin van een nieuwe periode weer uitgenodigd om samen te komen, om samen op weg te gaan en onderweg te blijven. Niet geroepen om mooie gebeden en wensen te formuleren en het daarbij te houden, niet geroepen om wetten en voorschriften te volgen als ze stammen uit vervlogen jaren en nauwelijks meer geworteld zijn in het samenleven van mensen anno nu. We worden geroepen om te knokken voor recht en welzijn, om allen vreugde en vrede te gunnen.

En laten we wel zijn: leidinggevenden zijn noodzakelijk en belangrijk in het geheel, maar zo’n knokken is voor ieder van ons weggelegd, want ieder hebben we eigen talenten en mogelijkheden. Zo immers ontstaat er gemeenschap van geloven en werken, een netwerk van mensen met veel onderlinge verbindingen en relaties, een netwerk van samenspel en gegroeide betrokkenheid. Zo is het weer goed toeven om samen te komen en samen op weg te gaan.
Amen.

Abt Denis Hendrickx o.praem
Administrator Norbertijnenparochie Tilburg -Noord