Preek op het Hoogfeest van Pinksteren

Zondag 31 mei 2020
Door: abt Denis Hendrickx o.praem.
Lezingen: Exodus 19,1-9a;20,1-18 ; Handelingen 2,1-11; Johannes 20,19-23

Het feest van vandaag – Pinksteren – is het feest van de Geest. En die geest past niet in quarantaine, maar hoe moet het dan in Coronatijd. Laten we vertrouwen op de vurige tongen, die niemand monddood kan maken. Er is een geest die zich niet laat opsluiten. Pinksteren is het feest van en voor enthousiaste mensen die zich niet zomaar laten beteugelen. Het is het feest voor mensen die de geest krijgen, die dansen en dat zonder wijn, zoals het nieuwtestamentische boek Handelingen van de Apostelen vermeldt. En in ieder geval hebben ze geen mondkapjes.

De kracht van de geest van Pinksteren is een verbindende kracht, die mensen wereldwijd op elkaar wil betrekken en bij elkaar wil brengen. En als we dan uit zijn op zo’n wereldwijd verbonden leven dan vraagt dat om en opzetten van een andere bril. We moeten tot ons door laten dringen en gaan inzien dat we in ieder mens God kunnen herkennen en mogen ontmoeten. Bij mensen die wij goed kennen en van wie we houden, is dat allemaal niet zo moeilijk en best wel voor de hand liggend. Lastiger wordt het wanneer we in contact komen met vreemden. Wanneer we op het station een zwerver tegen het lijf lopen. Of op dat moment dat mensen uit andere culturen in onze straat komen wonen of deel gaan uitmaken van je directe dagelijkse leven als collega of huisgenoot. En wat te denken van al die mensen die op televisie voorbij komen en in Afrika zoeken naar eten, drinken en een dak boven het hoofd. En toch zijn het juist deze mensen waarin God ons uitnodigt om een taal te spreken die ons met elkaar in verbinding brengt. In al deze mensen laat God zich zien.

Gods Geest haalt ons uit onze schuilkelders van vooroordelen en meningen en stuurt ons naar buiten. Want wie de deuren gesloten houdt, sluit niet alleen zichzelf af, maar is vooral bezig anderen buiten te sluiten, in hokjes te plaatsen en daarmee kansen te ontnemen om volwaardig te participeren aan het leven en aan de samenleving. Ligt hierin ook juist niet de vurige wens om onze gesloten kerken weer open te zetten, de intelligente lockdown op te heffen en ons noodgedwongen in quarantaine moeten verblijven, zo snel als maar enigszins mogelijk is te verbreken. Afgesloten zijn rammelt toch immers aan de fundamenten van onze kijk op anderen, omdat het bonkt op de muren van onze vooroordelen, omdat het klopt op de deuren die we dicht willen houden om de ander niet te hoeven zien.

De kracht van de Geest wil verbinden, aan het werk zetten, van geloven een werkwoord maken. Het is immers niet eenvoudig en het kost moeite om met elkaar een samenleving op te bouwen, het vraagt inzet om de ander te leren kennen. Het is makkelijker om iemand buiten te sluiten, dan je hart te openen voor de ander. En toch, zo leert ons de Schrift, is dat de enige weg naar een menswaardige en vreedzame samenleving. Alleen wanneer iedereen mee kan en mag doen, wanneer iedereen gelijke kansen krijgt, is er kans op een bewoonbare aarde voor alles en iedereen.

Heilige Geest een vaag begrip? Eigenlijk niet, het gaat immers over de kracht die mensen warm laat lopen voor het goede en voor wereldwijde solidariteit. Een goddelijke kracht die mensen bij elkaar brengt en uitsluiting omvormt tot gemeenschap. Laat de Geest binnenkomen en we zullen nieuwe mensen worden op een wereld die ruimte geeft aan al wat leeft.

Het feest van vandaag is kiezen voor het leven en roept daarom op tot verandering, tot het maken van keuzes. Een uitnodiging om op te houden om elkaar niet te willen verstaan. Om alle vooroordelen en opgebouwde muurtjes af te breken, de gesloten deuren te openen en elkaar daadwerkelijk te ontmoeten.

Voor de leerlingen duurde het proces van opengaan een hele tijd, wel vijftig dagen. Toen kwam er ruimte om naar buiten te gaan en een nieuwe taal te gaan spreken, een goddelijke taal die iedereen verstaat. De taal waarin woorden als vrede, solidariteit, aandacht en gerechtigheid niet naar de marge zijn gedrongen, maar op de eerste bladzijde staan. Waarin deze woorden daadwerkelijk geleefd worden in de omgang met elkaar. Het was de taal die Jezus sprak en die hem voorgoed aan het leven heeft verbonden. De leerlingen gingen deze taal opnieuw spreken en zorgden er voor dat achter de gesloten deur de levenskracht zo sterk werd dat de deur uit haar scharnieren barstte. In deze dagen van Pinksteren bidden wij heel nadrukkelijk om de komst van Gods scheppende en herscheppende Geest. Dat geldt dit jaar heel bijzonder nu wij zowel kerkelijk als maatschappelijk voor grote uitdagingen staan. De Geest van Pinksteren die ons christenen wil inspireren om de verantwoordelijkheid van ons doopsel serieus te nemen. De Geest van Pinksteren die ons uitdaagt om een bijdrage te leveren aan een maatschappelijke herschepping. En met de woorden van onze bisschop Gerard zou ik willen eindigen: ‘En dit alles opdat recht wordt gedaan aan de waardigheid van alle mensen als schepselen van God en de aarde, die ons draagt en voedt, wordt beschermd. God is de eigenaar van deze aarde. Wij zijn niets meer dan rentmeesters en hoveniers.’ Vanuit deze overtuiging wens ik u allen een zalig Pinksterfeest.