7 en 8 september 2019: 23e zondag door het jaar

Wijsheid 9,13-18b en Lucas 14,25-33, C-Jaar

VERKONDIGING

Als je zomaar eens de kerk binnenstapt en dan de lezing van vandaag hoort, dan kan ik mij zo voorstellen dat je daar flink van schrikt. Jezus spreekt harde woorden, keiharde woorden.
Over breken met je vader en moeder, vrouw en kinderen, je broer en je zus, over breken met je eigen leven, over de bereidheid om het kruis te dragen, over afstand doen van je bezittingen.
Akelige woorden zijn dat!

Tegelijkertijd is het ook wel wat merkwaardig, dat onze aandacht blijft hangen bij al die zaken die ons zo wreed in de oren klinken. Want er klinken juist ook andere, bemoedigende woorden in dat evangelie van vandaag:
Wat is er nodig om leerling van Jezus te zijn?
Moet je je daar niet goed op voorbereiden?
Zoals het verstandig is om eerst de kosten te berekenen voordat je een toren gaat bouwen?
Of omdat het slim is om eerst goed na te denken voordat je ten strijde trekt en om vrede te vragen opdat er geen onschuldige slachtoffers vallen.

Het lijkt goed om juist op díe woorden in te zoomen …
Om te zien dat het hier gaat om de mogelijkheid om de goede keus te maken.
Om in te zien dat het consequent volgen van de weg die ons wordt voorgehouden, ook betekent dat wij keuzes moeten maken.
Zou het daarom zijn dat aan die weerbarstige lezing van vandaag, woorden uit het prachtige boek Wijsheid zijn gegeven?

Kern in die lezing is ongetwijfeld de confrontatie met een spannende vraag:
“Welke mens kent Gods bedoeling?
Wie kan doorgronden wat de Heer wil?
Wie denk ik wel dat ik ben, als ik meen Gods wil te kennen?”
En dan is daar mijn eigen vraag:
“Wie kan uw bedoelingen kennen als u niet uw Heilige Geest naar ons zendt?”

De dichter van dit inspirerende boek vol wijsheden is sterk beïnvloed door de cultuur van de Griekse beschaving in zijn tijd, zoals die aan het licht kwam in de eerste eeuw voor onze jaartelling.
Het lichaam, onze materiële behoeften, lijken het steeds te winnen van dat wat leeft in de ziel, het wordt zelfs een last genoemd voor de rijkdom van onze geest.
Daar gaat dat boek vol wijsheden over …
Een boek dat ons wil helpen om onderscheid te maken tussen dat wat ons afhoudt van Gods weg en de wereld vol verleidingen.

Eigenlijk is het heel verleidelijk om lastige of weerbarstige passages in onze schrift, of het nu om de evangelielezing gaat, of om het boek Wijsheid, om die passages uit de weg te gaan en vooral Gods oneindige liefde te benadrukken.
De vraag is of wij ons grote boek daar recht mee doen, wordt het niet juist spannend als wij bereid zijn om de confrontatie aan te gaan?

Immers, de woorden van Jezus van vandaag komen wél aan, zij raken ons. Zij zetten ons aan het denken houden ons een spiegel voor. Wijsheid gaat over tegenstelling, over de manier waarop de goddelozen leven en de keuzes die mensen maken voor gerechtigheid.

Leven wij vooral vanuit onze eigen kracht? Of willen wij ons iets laten gezeggen door Gods wijsheid, door richtlijnen om naar te leven die ons zijn overgedragen?
Willen wij in het spoor van Jezus Messias gaan, Gods Zoon en Mensenzoon tegelijk?
Of laten wij zijn leefregels aan ons voorbij gaan?

En wat betekent dat dan als wij moeilijke keuzes moeten maken? Als er zaken op ons pad komen die ons aan het twijfelen brengen, in verwarring achterlaten? Dat kan gaan om ons persoonlijk leven en evengoed over vragen die ons allen raken:
Zijn wij in staat om de strijd aan te voelen van iemand die besluit om zijn of haar land te ontvluchten en elders een nieuw bestaan op te bouwen?
Heten wij mensen welkom en geven wij hun ruimte om te leven? Durven wij dat aan?

Op deze zondag van migranten en vluchtelingen wordt ons die vraag heel nadrukkelijk gesteld.
Zijn wij in staat om in de schoenen te gaan staan van iemand die voortdurend mantelzorg moet verlenen een iemand die ziek is?
Wat is de consequentie als wij zien dat mensen oneindig lijden?
Welke keus maken wij dan?
Zijn dat niet vragen die ons op deze Ziekenzondag worden voorgehouden?
Hoe solidair zijn wij met mensen uit onze gemeenschappen, met onze familie, onze collega’s, met onze buren en wijkbewoners?
Nérgens wordt van ons gevraagd om onze eigen gezondheid, ons eigen leven.
Nergens wordt van ons martelaarschap of uiterste opoffering gevraagd.
Maar Jezus wil ons aan het denken zetten … over de keuzes die wij maken.
De dichter van dat schitterende boek Wijsheid laat ons keuzes zien uit zijn tijd:
Volg je de mysteriegodsdiensten, gericht op een leven ná de dood?
Of kies je voor de Ene God die Gerechtigheid is, hier op aarde, onder de mensen.

De Joodse godsdienst koos die weg, de weg van Gods gerechtigheid en wil daarmee in het volle licht staan, niet in het verborgene, maar voluit geopenbaard worden.
Gods gerechtigheid speelt zich af in het hier en nu, en kan door mensen worden gemaakt.
God komt naar de mens toe, zoekt mensen op in Jezus en vraagt van ons om na te denken over de keuzes die wij maken.
Alle psychologie en levenswijsheid die ons in onze tijd wordt voorgehouden, het heeft niets nieuws, het wordt recht uit onze oude boeken gehaald.
Jezus zegt ons … denk goed na welke keus je maakt, probeer te onderscheiden wat goed is en kwaad, dat zal je onrust brengen, maar je zult volop in het leven staan!
Laat zien dat leven op de manier die bij jou past, waar je oprecht in gelooft, wat God van jou vraagt, vrede en geluk kan brengen in jouw leven.
God geeft geen pasklare antwoorden, maar legt ons vragen voor, en als wij die toe durven laten, dan kunnen wij tot leven komen en opstaan, steeds opnieuw.
Amen.

Thea van Blitterswijk, participant Norbertijnen