20 en 21 juli 2019: 16e Zondag door het jaar

Genesis 18,1-10a en Lucas 10,38-42, C-Jaar

VERKONDIGING

Op een dag, zo vertellen de oude geloofsverhalen, kregen Abraham en Sara letterlijk en figuurlijk ‘hoog‘ bezoek. Via het verhaal van het boek Genesis mochten we het zojuist vernemen. De Heer zelf naderde de tent van Abraham, terwijl hij drie mannen zag. En dan ontstaat er een echte ontmoeting. Gastvrij worden ze onthaald. Abraham en Sara sloven zich uit voor hun gasten. We zouden tegenwoordig zeggen dat alles uit de kast wordt gehaald om het de gasten naar de zin te maken, om hen te verwennen. Het beste is dan nog niet goed genoeg. En de beloning – Gods antwoord – is er dan ook naar. Heel onverwacht zullen ze een kind krijgen en dat Godskind zal een heel volk worden.

In het evangelie van vandaag komt Jezus met zijn leerlingen een dorp binnen. Over de leerlingen wordt verder niet meer gesproken. Toch zullen ook de leerlingen gastvrij zijn ontvangen. Dat hoorde toen bij de regel van de gastvrijheid.

Twee vrouwen ontvangen hen gastvrij. Marta, de bezorgde gastvrouw, die er alles aan doet om een goede maaltijd op tafel te brengen. Maria die rustig bij Jezus gaat zitten en naar hem luistert. Twee manieren om het een gast naar de zin te maken. Beide houdingen zijn nodig. We kunnen ze duiden met gastvrijheid – en tafelgemeenschap.

Marta heeft het druk. Ze is van het type dat graag in de weer is voor anderen. Op een gegeven moment wordt het haar te veel en ze valt uit: ‘ ‘ ‘ ‘Zien jullie dan niet dat ik het niet alleen kan’. En op een rustige toon volgt dan het antwoord van Jezus: ‘Wat maak je je druk. Zo’n overvloed op tafel is niet nodig. Het mag best wat eenvoudiger. Een ding is noodzakelijk’. Voor Jezus is dat ‘ene ding’ open staan voor Gods woord en je niet helemaal in beslag laten nemen door de zorgen van het leven.

Marta en Maria staan voor twee levenshoudingen, ze staan niet los van elkaar en zeker niet tegenover elkaar. Beide levenshoudingen zijn nodig en vullen elkaar aan.

Het heeft er veel van weg dat de beide schriftlezingen van vandaag ons willen voorhouden dat je steeds datgene moet doen waarvan je op het gegeven moment vindt dat je er de ander en jezelf het meest mee dient … Soms moet je zijn zoals Abraham, soms zoals Martha en soms als Maria. De ene keer zal alle aandacht gevraagd worden om iedereen gastvrij in je huis te ontvangen en vooral ook in je hart. Het kan voor je gevoel o zo belangrijk zijn dat je jouw verhaal aan de ander kunt vertellen, dat je het kwijt kunt, maar soms is het beter om naar het verhaal van de ander te luisteren en je daarvoor open te stellen. En het kan zeker ook zo zijn dat het op een bepaald moment van belang is dat de ander niets tekortkomt en dat je daarom met het nodige komt aandragen. Alles bij elkaar genomen lijkt het erop dat we horen zeggen (dat ons wordt voorgehouden): we moeten die dingen doen, die op dat moment nodig zij met het oog op ieders bestwil.

En ik zie u nu al denken: Ja, dat klinkt allemaal zo simpel, maar als je je oren en ogen goed de kost geeft dan blijkt het allemaal veel ingewikkelder te zijn. Vaak zijn we met onze gedachten alweer een eind verder en zien we niet of nauwelijks meer waaraan er op dit moment eigenlijk behoefte is.
Ja, leven in het hier en nu is veel vlugger gezegd dan gedaan en kan soms een uitzichtloos gevoel geven. De domme uitspraken bijvoorbeeld van ene mijnheer Trump in de afgelopen dagen confronteren ons weer met harde zaken in dagelijks samenleven. Gevaarlijke opmerkingen van ‘eigen volk eerst‘, want daar kwam het op neer, zetten mensen tegen elkaar op en zijn verre van een uitnodiging om elkaar te ontmoeten en gastvrij te benaderen. Het is gevaarlijk en tegenstrijdig met datgene wat ons wordt voorgehouden: Enkel aan jezelf denken en de rest aan zijn of haar lot overlaten. Hopelijk heeft onze minister-president daarover ook gesproken toen hij afgelopen dagen het witte huis bezocht.

Vandaag wordt ons met de schrift woorden voorgehouden dat het de kunst is om ruimte te bieden voor gastvrijheid in de brede betekenis van het woord, voor de verschillende kanten, voor de Marta’s en Maria’s in ons. Echt ontmoeten, los van dwang, daar gebeurt het wonder. Kunnen ontvangen: mensen op hun gemak stellen, thuis laten zijn, luisteren, van drank en spijs voorzien, genoeglijk onderhouden, het is allemaal nodig voor een ontvangst. Het is allemaal nodig om een echte ontmoeting te bewerkstelligen. Zo ontstaat er levensruimte, zo krijg je weer levensadem, zo daagt er toekomst. Misschien wel een goede oefening in een vakantieperiode: vrij zijn van … om vrij te zijn voor.
Amen.

Abt Denis Hendrickx o. praem