18 en 19 augustus 2018: Maria Tenhemelopneming

Apokalyps 11,19a; 12,1-6a.10b en Lucas 1,39-56, B-Jaar

VERKONDIGING

Het kan bijna niet dichter bij ons leven komen: Twee vrouwen ontmoeten elkaar en strekken de handen naar elkaar uit. “Wees gegroet Maria”, zegt Elisabeth tegen haar nicht.
En dan volgen woorden die ons op een spoor zetten, woorden die een groot mysterie onthullen:
‘Gij zijt de gezegende onder de vrouwen, en gezegend is Jezus de vrucht van uw schoot.’

Een paar jaar geleden vertelde een jonge vrouw mij hoe zij als kind vaak nadacht over deze regels: ‘Hoe kan Elisabeth nu geweten hebben dat Maria in verwachting was van een jongetje, dat konden ze in die tijd toch helemaal niet weten. Er waren toen nog geen echo’s.’
Zo’n vraag helpt je dan om je te realiseren dat de bijbelse verhalen ons vertellen hoe mensen hun weg zijn gegaan met God. Geloofsverhalen en geen historische werkelijkheid.
Laten we zo ook kijken naar het feest van Maria ten Hemelopneming dat wij vandaag vieren.
Een gegeven dat in de Bijbel geen plaats heeft … maar een levend feest, gegroeid uit de traditie van onze kerken.

Het feest van Maria ten Hemelopneming; in kleine dorpskerkjes en schitterende kathedralen op pleinen van grote steden, vind je kerken aan deze Maria gewijd, en in die kerken schitterende altaarstukken en ontroerend lieve schilderijen.
Het feest van Maria ten Hemelopneming is dan ook een van de grootste Mariafeesten die wij kennen.

En die traditie gaat ver terug, heel ver. Van de Orthodoxe kerken leren wij hoe al in de vijfde eeuw ergens tussen Jeruzalem en Bethlehem een kerkje werd gewijd aan Maria die ten hemel werd opgenomen.
In het Midden-Oosten, in Zuid-Europa, in Azië, overal wordt Maria wordt geëerd als de moeder Gods, en hoe kan het mogelijk zijn dat zij zomaar in een graf ter aarde wordt gelegd?
Nee, Maria wordt de hemel ingedragen, niet op eigen kracht, zoals Jezus bij zijn Hemelvaart, Maria wordt gedragen, en daarmee wordt ons een bijzonder perspectief getoond.

Deze krachtige jonge joodse vrouw, die een zoon ter wereld bracht, waarin wij Gods Zoon erkennen, de bevrijder van het onderdrukte joodse volk. Zij geeft ons uitzicht op een leven bij God, ook na onze dood.
Wat bij ons niet zo bekend is, is dat Maria in de Koran een zeer belangrijke plaats heeft. Van alle vrouwen in de Koran wordt haar naam het meest genoemd, vaker nog dan in onze Bijbel zelfs.
Geëerd wordt zij in hoge mate als de moeder van een van de belangrijkste profeten: Jezus!
Herman Vuijsje schreef jaren geleden een boeiend artikel over een bezoek dat hij bracht aan een kerk en moskee in Turkije. En ziet hier hoe Maria een brug kan slaan tussen Islam en Koran:
Hij vertelt ons hoe Paus Benedictus een opmerkelijke uitspraak deed bij een bezoek aan Turkije: ‘Laat ons van hieruit in Efeze, een stad gezegend door de aanwezigheid van de allerheiligste Maria – die naar wij weten ook wordt geliefd en aanbeden door moslims –, een speciaal gebed naar de Heer doen opgaan voor vrede tussen de volken.’

Maria heeft haar plaats in onze geloofstraditie. Zo sterk dat ook in onze roomse kerken het feest van haar Ten Hemelopneming op de kalender werd gezet, al was dat pas heel laat, in het jaar 1950!
Maar officiële kalenders en regels zijn in het dagelijks leven veel minder belangrijk dam het geleefde geloof. In hoeveel kerken branden geen kaarsjes? Hoeveel mensen vertellen ons niet hoe zij niet meer naar de kerk gaan, maar toch een kaarsje opsteken bij Maria?

Een kaarsje dat een gebed draagt en blijft branden, ook als wij er niet meer zijn.
Een kaarsje voor een ziek kind, voor een volwassen zoon met een psychiatrische ziekte, een kaarsje voor een kleinkind dat een examen moet doen, of voor een man die een operatie moet ondergaan.
Deze kaarsjes zijn echt, puur, ontdaan van woorden en franjes en vertrouwen pijn en hoop toe aan Maria.

En dan nog even terug naar die twee vrouwen die elkaar begroeten: “Waaraan heb ik het te danken, dat de moeder van God naar mij toe komt?”
Zo spreekt Elisabeth haar aan en zij weet: Hier staat de moeder van God … vanaf nu is niets meer hetzelfde. Gods gerechtigheid treedt binnen in onze wereld!

De lezingen van vandaag, het zijn geen zoete, vrome verhaaltjes. Verzetsliteratuur is het, verhalen om stand te houden in tijden van onderdrukking. Het boek Openbaring en het evangelie van Lucas, ze werden geschreven in de dagen waarin de eerste christenen fel werden vervolgd en in het diepste geheim moesten samen komen om te bidden.

Hen wordt moed ingesproken: Een zwangere vrouw wordt belaagd door een draak met zeven koppen. Maar haar kind wordt gered en de vrouw, bekleed met beelden van de schepping overwint de machten van geweld en terreur.

Iedere dag klinkt hier in deze kerk, hier achter ons in de Norbertuskapel, het Magnificat, de woorden waarmee Maria antwoordde op de begroeting van Elisabeth. Woorden waarmee Maria Gods verhaal met zijn volk samenpakt en als een boodschap aan ons meegeeft …

Het Magnificat … drukt ons met onze neus op dat wat ons te doen staat: Vertelt ons over de grootsheid van mensen, zet eenvoudige mensen op een voetstuk en biedt ons een programma aan waaraan wij ons kunnen toetsen, iedere dag opnieuw.

Maria, een veelzijdige vrouw die in alle eenvoud, een brug weet te slaan tussen God en zijn mensen.
Zo’n vrouw, zo’n Maria verdient de hemel!
Amen.

Thea van Blitterswijk, participant Norbertijnen