29 oktober 2017: 30e Zondag door het jaar

Exodus 22,20-26 en Matteüs 22,34-40, A-Jaar

VERKONDIGING

Boeken, nee bibliotheken vol zijn er geschreven over alles wat de Bijbel ons biedt aan inzichten en geloofsverhalen en dan vergeten we nog wel eens, dat die prachtige bijbel, zelf een bibliotheek is, een bundeling van verhalen die ons vertellen over Gods gang door de wereld.
Tussen de boeken Exodus en het evangelie volgens Mattheüs licht meer dan 800 jaar.
En toch hebben wij deze samen meegekregen om op deze zondag in oktober met elkaar in verband te brengen om ons te helpen ons gelovig zijn te verdiepen, meer inzicht te krijgen in de weg die God met ons wil gaan.

Natuurlijk blijft het uitermate lastig om te bepalen wie of wat God werkelijk is. Is God een almachtige God, die de touwtjes in handen heeft en ons leven bestuurt? Of is God een Algoede God, die met ons meetrekt door het leven en ons leert hoe wij  werkelijk mens van God kunnen zijn.

Het boek Exodus vertelt ons hoe het joodse volk bevrijd werd uit Egypte en uittrok naar het land dat God hen had beloofd. Om een eind te maken aan alle chaos op hun tocht door de woestijn, gaf God Mozes 10 regels waarin het hele samenleven van mensen geregeld kan worden, de 10 Geboden.

Vandaag horen we hoe die regels verder worden toegelicht. Wij horen hoe de Heer ons vertelt dat wij de mensen die tot dat moment aan de marge van de samenleving terecht komen, moeten opnemen in ons midden.

Pas op,  horen we … zorg goed voor elkaar, immers … de grens tussen het leven in een goed land en een wereld in de marge, is maar heel klein. Morgen kun jij de meest kwetsbare zijn.
Neem vreemdelingen op in je midden, zorg voor de weduwen en wezen, heb aandacht voor de armen en de zieken en doe dat zonder er zelf beter van te willen worden …

Voordat je het weet val je zelf om, zonder dat wij het weten balanceert ieder van ons op een smal randje tussen erbij horen en niet mee mogen doen, tussen leven in verdriet en leven in vreugde.

En dan is daar Mattheüs die ons alwéér vertelt over een pittig gesprek tussen Jezus en zijn aanvallers … Er klinkt geen aarzeling als hem de vraag wordt gesteld wat het grootste gebod is …
Er zijn twee geboden zei Jezus en ze zijn aan elkaar gelijk:
Heb God lief met heel je hart, je ziel en je verstand en heb je naaste lief als jezelf.
Al die wetten, alle regels … je kunt ze strak vasthouden en volgen … maar de kern van die wetten is eigenlijk heel eenvoudig …
Heb God lief en de naaste als jezelf.

Twee wetten die elkaar in balans, in evenwicht houden. Iemand vertelde hoe het is als een deur die aan twee scharnieren hangt, als je een van de scharnieren weghaalt, is de deur uit balans, wankelt en zal uiteindelijk uit het lood schieten.
Een deur die op één scharnier hangt, kan niet draaien en al helemaal niet opengaan.
De liefde tot God en de liefde tot onze medemens, ze horen bij elkaar, houden elkaar in evenwicht.

In de afgelopen weken deden meerdere parochianen een beroep op ons om een dierbare te begraven. Enkele malen mocht ik bij families zijn rond een overlijden of voor de zieken zegening van een dierbare.
En dan hoor je het mensen zeggen: “Wij zijn al zoveel jaren samen, we kennen elkaar van binnen en van buiten, hebben het goed met elkaar. Zijn dood voelt alsof er een stuk van mijzelf is weggesneden en dat doet vreselijk pijn. Het voelt alsof ik wegzak in een heel groot gat, alsof ik niet meer kan zijn wie ik ben.”

Als mensen op dit punt in hun leven staan, dan kan dat voelen alsof een van de scharnieren waarover je leven draait is weggevallen. Het lukt nog niet om weer goed open en dicht te gaan, de soepele draai van het leven is stroef, verstart, de deur hangt uit het lood.

Jezus vertelt ons over dat grote gebod van God als een deur die op twee scharnieren hangt. Hij verbindt de liefde van God steeds weer met onze liefde voor de naaste en die liefde gaat nog verder dan de mens die heel dicht naast ons staat.
Ook de vreemdeling, de arme, de meest kwetsbare vraagt om onze liefde dat is geen liefde als een verliefdheid, maar liefde neergelegd in een wet, een richtingwijzer in het leven.
Misschien is dat ook wel nodig, want het niet zo gemakkelijk is om die kwetsbare mens echt te ontmoeten. Zou het daarom zijn dat Jezus Gods liefde en de liefde tot onze naaste met elkaar verbindt.

Ze kunnen elkaar versterken en soepel houden zoals die twee scharnieren waar een deur op kan opendraaien. Wie God kan beminnen krijgt van hem de kracht om de naaste te beminnen.
Onze naaste wordt ons toevertrouwt, een mens als wij, die leeft van Gods liefde net als wij beeld van de schepping, beeld van God. Jij bent mijn naaste, ik de jouwe.
Gods liefde is als een sleutel en samen kunnen wij de deur naar onze  harten openen.
Amen.

Thea van Blitterswijk,
participant Norbertijnen