15 mei 2016: Pinksteren

Handelingen 2,1-11 en Johannes 14,15-16.23b-26, C- Jaar

VERKONDIGING

Als je voor langere tijd een logé in huis hebt, begin je het na een paar dagen al te voelen. Sommige zaken in het dagelijks leven anders moeten worden geregeld. Zo heeft ieder in huis een vast plekje aan tafel, in de bank of in de stoel laat op de avond.
En als je thuiskomt en er zit iemand op je vaste plekje, dan wordt je wat onrustig.
Het is even zoeken … waar zal ik nu gaan zitten?

Hetzelfde zien we overal waar mensen bij elkaar komen. Voor een nieuweling in het zorgcentrum kost het soms moeite om in de bestaande kring aan de koffie een plekje te vinden.
In vergaderingen en bijeenkomsten heeft iedereen een vaste plek. En je merkt dat de communicatie anders wordt als je op een andere plek gaat zitten.
Ook in de kerk is dat zo. Wij voelen ons prettig op een vaste plek in de kerkbanken en het voelt onwennig als er iemand anders op jouw plaatsje is gaan zitten.

Organisatiepsychologen en gezinstherapeuten werken zelfs met dat gegeven.
Wat is jouw plaats in het team op school?
Wat is jouw plek in het werkoverleg?
Wat is jouw plek in het gezin?

Het is razend moeilijk voor ieder mens om vast te stellen wat jouw plekje is binnen de bestaande orde. Dat geldt zowel in het groot als in het klein.

Overal waar nieuwe mensen binnenkomen, kan verzet ontstaan. De oude garde is lang niet altijd makkelijk in staat om ruimte te maken voor nieuwelingen.
Kijk maar wat het doet met ons in Europa als gevraagd wordt om ruimte te maken voor mensen die oorlogsgeweld of dictaturen zijn ontvlucht en een veilig heenkomen zoeken in ons midden. We lazen in de krant hoe onze Abdij van Berne ruimte wil maken voor vluchtelingen, een prachtige en consequente vertaling van mooie woorden die in daden worden omgezet. Maar ook … het zal wennen zijn voor de bewoners van de Abdij.

Vaste plaatsjes in het dagelijks leven, maar ook in onze grote kerk. We hechten eraan.
Een paar jaar geleden werd Paus Franciscus gekozen. Voor het eerst een bisschop uit het Zuiden van onze wereld. Vaticaan watchers vertellen ons dat het voor heel wat medewerkers in het dagelijks leven rond de Heilige Stoel een grote verandering is.

Maar de wereld ziet in Paus Franciscus een bezield, begeesterd mens. Deze week deed hij een belofte aan vrouwelijke religieuzen met wie hij in gesprek was. De mogelijkheid voor het diakenschap voor vrouwen zal worden onderzocht.
Alleen al het opperen van die notie is een grote stap … en mogelijk een stap die deuren opent naar toekomst.

Gisteren heeft in Den Bosch Bisschop Gerard de Korte de bisschopszetel ingenomen. Een benoeming die door velen werd gehoopt, maar niet verwacht. Maar alles wijst erop dat deze bisschop plaatselijke geloofsgemeenschappen zo dicht mogelijk bij de mensen wil houden. Daar pleitte hij voor gisteren bij de ingebruikname van de bisschopszetel. En niet voor niets wordt met hoop naar de nieuwe periode uitgekeken.

In een van zijn inspirerende boeken schrijft bisschop De Korte ons: “In een katholieke spiritualiteit zal het moeten gaan om een openheid voor de Geest van de Heer. Hij kan ons opnieuw enthousiast en vurig maken.” [1] Voor medewerkers op het bisdom bureau zal het wennen zijn, net zoals het op alle plekken wennen is als mensen ruimte willen maken voor anderen.
Er is immers moed voor nodig om een andere weg in te slaan dan je gewend was, dan de mensen om je heen gewend waren. Je kunt dat alleen als je geraakt wordt door het gevoel of geloof dat anders misschien ook weleens beter zou kunnen zijn. Dan durf je je eraan over te geven en je er voor in te zetten.
Zo’n inzicht kan je plotseling overvallen, alsof er een licht opgaat, een vonk overspringt. Zo’n ervaring kan mensen in beweging zetten, kan nieuw enthousiasme te weeg brengen.

Zouden er parallellen zijn met de Pinkster ervaring van de apostelen? Jezus had nogal wat tijd nodig gehad om zijn licht, zijn vuur over te brengen op zijn leerlingen. Zijn sterke geest had de strak ingeslepen patronen van de samenleving en de religieuze tradities in zijn tijd onder kritiek gesteld.
Hij liet zien dat die tradities, gewoonten en gebruiken dienen tot het geluk van mensen. En niet andersom. Het maakte dat mensen enthousiast werden en met hem mee trokken.

De kracht van zijn optreden, het geloof in de juistheid van de ingeslagen weg had de leerlingen overtuigd. Ook al waren zij teleurgesteld achtergebleven.
Zij wachten op wat komen zou, de belofte van de kracht van de Geest. Die eerste tijd leek het bij wachten te blijven …

Maar de Geest waait waar zij wil, al vanaf voor het begin van de schepping, zo wordt ons verteld in het allereerste Bijbelboek Genesis, blaast Gods Adem ons toekomst in.
Al eeuwen en eeuwenlang zoekt de Geest mensen op die nieuwe wegen in willen slaan, een nieuwe weg door het leven willen kiezen.
Zij bonkt en beukt op gesloten harten van mensen die vast zitten in gebruiken, gewoonten en vaste plekjes.
Zet mensen die tegenover elkaar lijken te staan naast elkaar. Maakt dat mensen bereid zijn om hun plaatsje af te staan, ruimte te maken voor nieuwelingen, voor nieuwe ideeën.

Waar dat gebeurt dan is het Pinksteren! Want de Geest waait waar zij wil, Gods Adem komt ons tegemoet.
In onze gezinnen, in onze bijeenkomsten, in de samenleving, in de kerk en in Jeruzalem.
De Geest waait waar mensen bereid zijn om een stapje terug te doen opdat bevrijdende inzichten ruimte krijgen om tot bloei te komen.
Dan zal het gebeuren dan een gesloten raam worden opengezet opdat straaltjes hoop naar binnen kunnen vallen.
Dan zie je hoe ogen en harten zich openen en monden één taal gaat spreken die ieder verstaat: de taal van de liefde, de taal van een betere toekomst.

Een taal gedragen op Gods adem.
Amen.

Thea van Blitterswijk, participant Norbertijnen

[1] Mgr. Gerard de Korte; Hartelijk katholiek, spiritualiteit van een liefdevolle God.  pag 68