21 december 2014: 4e Zondag van de Advent

2 Samuël 7,1-5.8b-11.16 en Lucas 1,26-38, B jaar

VERKONDIGING

De afgelopen week stond ik met een groep kinderen bij de kerststal in onze kerk. Het was verrassend om te horen dat een leerkracht allereerst wees naar de engel en het kerstverhaal begon met het verhaal dat wij vandaag hoorden.
Pas daarna vervolgde hij hoe Jozef en Maria naar Bethlehem trokken. En de kinderen van die school, jongens en meisjes in alle kleuren, met en zonder hoofddoekjes op, luisterden vol aandacht naar deze geschiedenis die ons zo vertrouwd is.

Vandaag hoorden ook wij dat verhaal. Het jonge meisje van Israel, uit een gewoon dorp, waar vooral heel veel gewone mensen wonen, ongehuwd nog wel, wordt bezocht door een engel.
En de engel vertelt haar dat zij de Zoon van God zal baren.

“Het is toch een belachelijk verhaal, een verzinsel van de grootste orde”, zo hoorde ik deze week een harde roeper op televisie verkondigen. “Hou toch op”, riep de man, “je denkt toch niet echt dat Maria zwanger werd van de Heilige Geest.”
Stil luister je dan naar zulke woorden en realiseert je dat voor sommige mensen alleen dat wat gekend kan worden en wetenschappelijk aangetoond, kan worden ervaren als waarheid en onwaarheid.
Geloven is dan wel heel ver weg …

In het verhaal van vandaag is niets minder waar. Een jonge vrouw, Maria is haar naam, wordt aangeraakt en láát zich raken, door een engel die haar vertelt dat de Zoon van God in haar zal wonen.

Waar is God? vragen wij ons vaak af? Heeft God een plek, en waar kunnen wij hem dan vinden?
Sommigen zullen zeggen: God is een mythe, een verzinsel, God bestaat niet, kijk maar eens om je heen in de wereld!
En dan zijn er nog al die anderen, die het anders aanvoelen: “Ik vind God in de natuur, in bomen en beken, of … toen ik een vroege wandeling maakte over het strand, hand in hand met mijn geliefde, de meeuwen hoorde en de zon zag ondergaan, dat was zo’n moment dat het leek of ik door God zelf werd aangeraakt!”

Zelf had ik deze week ook zo’n ervaring … Ik mocht onze kleinzoon van nog maar drie weken oud in het badje doen. En dan sta je daar, met nieuw leven, zo oneindig kwetsbaar en teer in handen.
Een klein kindje vol van leven, alles erop en eraan, alles wat er over het menselijk leven te zeggen is, ligt nog als een geheim verscholen in een kind.
Welk geluk, vreugde, welke pijn zul jij op jouw levensweg vinden? Wie zal jij zijn voor de mensen om je heen? Waar zul jij je handen voor vouwen, je hoofd voor buigen? Hoe zal God een plaats vinden in jouw leven?

Momenten van verwondering en geluk, niet goed onder worden te brengen.
Momenten waarop je het gevoel kunt hebben dat je wordt aangeraakt door een engel.

Er zijn mensen die een kleine engel op hun revers of schouder hebben geprikt en dat ook als heel letterlijk kunnen ervaren … Er zit een engel op mijn schouder, en dat voel ik iedere dag opnieuw.
Ernstig ziek geweest en nu weer schoon zodat mijn leven verder kan …

Maar wat moeten wij met die prachtige ervaringen, als wij het verhaal horen van een gezin waarin acht kinderen zijn omgebracht, als je hoort van families waain ziekte en dood binnenkomen, rampspoed en ellende zich aandienen.
Waar is die engel dan? Kun je je afvragen? God woont overal … maar waarom dan toch ook niet hier!

Heel verschillende ervaringen die mensen kunnen opdoen. En misschien is juist daarom het verhaal zo indringend van God die zich niet wil laten vangen in een paleis van cederhout, zoals Koning David zich dat voorstelt.
Nee, laat God de profeet Natan dromen: Ik heb mijn volk een plaats gewezen om te wonen, heb hen bevrijd van druk en ellende, nieuw uitzicht gegeven.
En David wil mij vastleggen in een stenen gebouw? God wil wonen in de schoot van die jonge vrouw Maria, en slaat zijn tenten op tussen de mensen, daar wil hij thuis zijn!

En Maria? Zij aanvaardt de boodschap van de engel als een opdracht. Niet als een wereldvreemd of slaafs mensenkind. Nee, fris en frank stelt zij de vragen die ook wij hebben, aan de engel: “Hoe kan dat nu? Ik heb nog nooit gemeenschap gehad met een man”? En als de engel haar dan vertelt dat voor God niets onmogelijk is, stelt Maria zich open en aanvaardt wat haar wordt toevertrouwd. “Als dit Gods wil is, dan mag gebeuren wat u hebt gezegd.”

God vraagt toestemming aan Maria om te laten gebeuren wat moet gebeuren. Maria stelt zich open om aangeraakt te worden door God zelf.

Het verhaal van vandaag is op vele, vele manieren vastgelegd in verhalen en in de meest schitterden kunstwerken, schilderijen en iconen. Kunstwerken waarin je de kunstenaar kunt zien worstelen met geloof en ongeloof, net zoals wij dit zelf geneigd zijn om te doen.

Maar als God weigert om zich te laten vastleggen in een paleis van cederhout, als God Maria aanraakt en haar vertelt dat Hij wil wonen in haar schoot om Mens onder de mensen te kunnen zijn. Dan valt toch onze zoektocht naar waarheid en werkelijkheid volledig weg?

Het evangelie van vandaag is een schitterend geloofsverhaal, een weg ten leven.
Geloven is je durven laten aanraken door het wonder dat leven is, door Gods engelen, krachtbronnen, te vinden in de mensen om ons heen.
Amen.

Thea van Blitterswijk, Norbertijns participant