Preek op het Hoogfeest van Pasen

Zondag 4 april 2021
Door: abt Denis Hendrickx o.praem.
Lezingen: Handelingen 10,34a.37-43; Kolossenzen 3,1-4; Johannes 20,1-9

Nieuw leven, geloof, hoop- en liefde lijken als hoopvolle verwachtingen bij heel wat mensen soms zelfs verdwenen, maar in ieder geval onder zware druk te staan. We leven met berichten over onbegrijpelijk veel ellende, we worden geconfronteerd met merkwaardige verkenningen welke zouden moeten leiden tot democratisch leiderschap na moeizaam verlopen verkiezingen. Een virus blijft beangstigend ronddwalen. We moeten in vaste bubbels samenleven en voor de rest is de samenleving op slot gegaan. Familieleden en vrienden zijn gedegradeerd tot verre kennissen. Lange tijd zijn woon-zorgcentra veranderd in gevangenissen en kantoren in spookkastelen. Maskers maken glimlach onzichtbaar. De angst voor ziekte en dood heeft gezelschap gekregen van sombere gedachten en van uitzichtloze eenzaamheid. En dan komt er een vaccin. En nog één. En nog één. En nog één. Het duurde al zo lang en het zal nog een tijdje duren voor we allemaal dat spuitje hebben ontvangen. Heel voorzichtig gloort er misschien toch dat rijk van vrijheid waar zo naar wordt uitgezien. Een piepkleine ampul met vaccin weerspiegelt toekomst, zoals de belofte van Pasen ons wegen naar morgen aanzegt en voorhoudt.

Wij zaten en zitten gedeeltelijk nog in noodzakelijke quarantaine. De leerlingen van Jezus voelden zich aangeslagen. Ze dachten immers dat ze aan een zegetocht waren begonnen toen ze Jezus achterna gingen. De uitverkorene van God was hun vriend, de wereld lag aan hun voeten. Met palmtakken en gejuich waren ze in Jeruzalem onthaald. Zijn veroordeling en kruisdood hadden ze niet zien aankomen. Ze stonden er perplex van. De leerlingen bekijken de gebeurtenissen vanuit de teleurstelling en vanuit het verdriet dat ze hebben omdat de dingen niet gelopen zijn zoals ze verwacht hadden. Jezus zou koning worden, Jezus zou de machtigen mores leren. Jezus zou de wereld op z’n kop zetten. Jezus zou een nieuwe toekomst vestigen. En dat alles is niet uitgekomen.

Het verhaal van de afgelopen dagen zat na de gemeenschappelijke viering van het joodse Pesachmaal vol onheil. Een lichaam gemarteld en gedood, maar daar bleef het gelukkig niet in steken. Het laatste woord zal immers aan de liefde zijn. De laatste steen zal en moet bovenkomen, we kunnen niet in ellende blijven steken. Pasen gaat over een dood die veel dieper is dan de fysieke. Pasen gaat over een tekort aan dromen en idealen. Pasen veegt de vloer aan met dooddoeners als: ‘het heeft toch geen zin’, ‘het haalt toch niets uit’ of ‘het zal mijn tijd wel duren’. Pasen zegt: uit die dood kun je opstaan, je kunt opnieuw beginnen, de toekomst ligt voor je open.

Het christelijk paasfeest kunnen we daarom verstaan als één grote oproep voor wat nu nog geen plaats heeft en wat anders is. Je kunt de paasboodschap begrijpen als een luide oproep om open te staan voor wat je in jezelf nog niet kent. Daarom is het zo mooi en niet voor niets dat ons paasfeest in het voorjaar valt, Want de lente is het seizoen waarin onstuitbaar de natuur laat zien dat ze tevoorschijn wil komen. Onvermoeibaar steken elk voorjaar de bloembollen weer hun bloemen omhoog. Onstuitbaar komen er witte en gele bloemknoppen aan de kale takken van de bomen. En ja hoor, daar is het weer: met altijd weer nieuwe energie begint dat groene gras weer te groeien. Het paasverhaal van dood en opstanding betekent dat je elke dag kunt groeien. Dat je elke dag een stapje verder kunt komen.

Het paasverhaal begint niet voor niets met iemand die zich vroeg in de ochtend losmaakt uit de gemeenschap en dan aantreft: een lege grafkamer, een paar doeken op de grond en nog een zweetdoek, waarin het hoofd van de dode gewikkeld was geweest. Dat werd gezien en er werd geloofd zoals je een leeg nest ziet met alleen een gebroken eierschaal en je weet dan: hier is begin van leven. In een van zijn eerste openbare brieven na zijn verkiezing tot Paus schrift Franciscus: ‘De verrijzenis is geen feit uit het verleden, zij is een kracht tot leven die de wereld doordringt. Waar alles dood lijkt, verschijnen kiemen van verrijzenis. Het is een kracht zonder weerga’. Daarom kunnen en durven wij het uit te roepen en te verkondigen:

PAASPROCLAMATIE 2021

We vieren Pasen
nog steeds de beperkingen van Corona.
Omdat liefhebben zoveel voeten in aarde heeft
om zonder verdriet te kunnen zijn
moeten velen met lege plekken leren leven.

We vieren Pasen
met 900 jaar norbertijnen traditie.
Vrouwen en mannen trokken in Norberts sporen
om evangelisch te getuigen en te leven.
We trekken verder
om wegen voor samenleven te plaveien,
om het Woord te laten klinken en het te doen.

We vieren Pasen
Paus Franciscus als onze grote inspirator
ons koningspaar onder het volk aanwezig
Gerard de Korte, onze verbindende bisschop
Jos Wouters, de eerste man van onze orde
Denis Hendrickx, abt van Berne.

We vieren Pasen
leven met de hoop van weer samen komen
van uitzien naar een nieuwe regering
zonder krachten die liever willen breken dan delen
niet terug marcheren naar wat er was
lopen richting wat zal kunnen zijn.
Herbouwen, verzoenen en vernieuwen
Een samenleving componeren uit alle culturen,
kleuren, kansen en karakters van de mens.

We vieren Pasen
dat niet verloren gaat
de droom, de hunker
de moed, ondanks alles
het land van belofte.
We stappen uit het donker, vurig en vol goede moed.
Een nieuwe tijd bloeit, vol van licht
verbondenheid met God, teken van hoop.
Dan zal Pasen zalig zijn.