Preek op het Hoogfeest van Pasen

Zondag 12 april 2020, jaar A
Door: abt Denis Hendrickx o.praem.
Lezingen: Handelingen 10,34a.37-43; Kolossenzen 3,1-4; Johannes 20,1-9

De voorbereidingstijd van veertig dagen, de afgelopen week waarin we Jezus volgden op zijn weg naar Jeruzalem hielden in ons land en in grote delen van de wereld gelijke pas met de uitbraak en de verspreiding van het Coronavirus. Daarmee is de vraag naar betekenis van lijden, van licht en opstanding voor velen groter dan ooit. Hoe kunnen we, in Gods Naam, het hoogfeest van Pasen vieren als ziekte en dood rondwaren? En hoe kunnen we dat als aan de grenzen van Europa duizenden vluchtelingen in opvangkampen geen kant op kunnen?

De verhalen en symbolen die we in de afgelopen week gehoord en gezien hebben – tussen palmzondag en deze morgen van Pasen- boden de gelegenheid het groot onderhoud van ons leven te herkennen en aan de slag te gaan, en de actualiteit heeft daartoe zeker een extra bijdrage geleverd. Palm, want uit de stof en as van het bestaan overwint nieuw leven. Boetevieren om tekort te erkennen en samen voor God te staan. Aan tafel met Jezus om nooit te vergeten. Het kruis van mensen serieus nemen en hen niet verlaten. In stilte groeien, jezelf, de ander en God een kans geven. En als dan in de afgelopen nacht uit het donker het licht van Pasen is ontstoken, is het te hopen dat er weer wat vaste grond onder de voeten is gekomen, dat er wat nieuwe kleur komt over het huis van ons leven, dat barstjes en scheuren in de relatie met God wat zijn geheeld want die heeft in de afgelopen weken wel sterk onder druk gestaan.

“Hij zag en geloofde”, zegt het paasverhaal dat we zojuist gelezen hebben over de geliefde leerling. Dit lijkt een beetje vreemd, want er viel weinig te zien: een lege grafkamer, een paar doeken op de grond en nog een zweetdoek, waarin het hoofd van de dode gewikkeld was geweest. Dat zag de leerling, meer niet, en hij geloofde, zoals je een leeg nest ziet met alleen een gebroken eierschaal en je weet: hier is begin van leven. Toch is het lege graf niet het centrum van het paasverhaal. Als de leerlingen de Schrift beter gekend hadden, hadden ze niet eens naar het graf hoeven te gaan, zegt Johannes.

Niettemin is het lege graf een aangrijpend symbool. Leegte kun je op veel manieren ervaren. Er is leegte na een verlies, daar kunnen in deze dagen velen van getuigen. Er is leegte die een gedetineerde voelt die niet alleen zijn vrijheid, maar ook zijn relaties is kwijtgeraakt. Er is leegte na een kerksluiting. Er is leegte als je – hoe noodzakelijk en goedbedoeld ook – niet met elkaar kunt vieren als geloofsgemeenschap.

Angst, onzekerheid en zorgen om onze kwetsbare naasten houden ons in deze dagen meer dan ooit bezig. Het dagelijks leven van ieder van ons wordt ingeperkt door de maatregelen die genomen zijn om de verspreiding van het virus in te dammen. Uitgerekend in deze dagen dat we stilstaan bij het lijden, de dood en de verrijzenis van Christus, zien wij lijden van velen om ons heen en voelen we ons ook met hen verbonden. Paus Franciscus riep ons vorige week op tijdens zijn speciale Urbi et Orbi vanaf een indrukwekkend leeg en donker Sint Pietersplein, vertrouwen te blijven houden en hoop te blijven wekken: “De Heer daagt ons uit en nodigt ons uit om, te midden van deze storm, solidariteit en hoop te wekken en de mensen te activeren die in staat zijn om stevigheid, steun en betekenis te geven aan deze uren waarin alles schipbreuk lijkt te hebben geleden.”

Ja, toch… zou ik op deze paasmorgen willen roepen. Pasen doet een appel op ons om ons niet neer te leggen bij de harde feiten. Als straks om 12.00 uur in het hele land de klokken van onze kerken luiden, als weerklank van de klokken van troost en hoop, dan verkondigen zij de wereld dat Christus toch is opgestaan. En dat zijn licht ons blijvend omringt. Daarom kunnen, durven, willen wij proclameren:

PAASPROCLAMATIE

PASEN 2020, ABDIJ VAN BERNE

Nieuw leven lacht ons toe
Van vrijheid gesproken:
We mogen 75 jaar vieren
dat ons land werd bevrijd
van oorlog en onderdrukking
God zij dank

2020 het jaar
met Franciscus onze inspirerende paus
ons koningspaar als waardige vertegenwoordigers
Gerard de Korte onze collegiale bisschop
Generaal abt Jos Wouters eerste man van de orde
Abt Denis Hendrickx die Berne voorgaat naar morgen

2020 het jaar
waarin coronacrisis samenleven en economie treft
Vluchtelingen aan de Europese deur rammelen
5 jaar Laudato Si ons blijft uitdagen
Norbertijnen zich opmaken om 900 jaar te gaan vieren

2020 het jaar
Waar Pasen ons leert
verder te zien dan het dodelijk geweld dat onrecht heet,
dan agressie en oorlog, dan ‘elk voor zich ‘
Waar mensen op weg gaan
en ‘mensen van de Weg’ zijn
Doen wat Jezus heeft gedaan:
Zijn woord als een weg ten leven
geroepen en gezonden
om licht en zout te zijn in deze wereld
Paasmensen te zijn van vandaag

Vol nieuwe moed en geestdrift
vervolgen wij onze weg
De steppe zal bloeien en juichen:
Het is Pasen